Kredit riskləri

Kredit Risklərinin idarə edilməsi Bankın fəaliyyətinin ayrılmaz bir hissəsidir. Bankın kredit risklərinin idarə olunması Kredit Risk Siyasəti ilə müəyyən olunur. Siyasətin əsas məqsədi Bankın strategiyasının reallaşdırılması, Bankın mənfəətinə və kapitalına təsir edən gözlənilən və gözlənilməz zərərlərin qarşısının alınması, kredit risklərinin idarə edilməsi işinin təşkili, prinsipləri və məsul struktur bölmələrin vəzifə və məsuliyyətlərinin müəyyən edilməsidir.

Kredit verilmə prosesi. Bankın kredit verilmə prosesi aşağıdakı sahələri əhatə edir:

• Kredit sifarişinin qiymətləndirilməsi – Bank tərəfindən kredit sifarişlərinin qiymətləndirməsi meyarları, kreditlərin həcmi, müddəti, onlarla bağlı risklərin səviyyəsi, borcalanın fəaliyyət növü və digər amillərlə müəyyən edilir.
• Təminatın götürməsi və qiymətləndirməsi qaydaları – Bank tərəfindən qəbul edilən təminat növləri qanunvericiliklə müəyyən olunan təminat növləridir. Təminatın dəyəri bankı kredit əməliyyatı üzrə dəyən zərərdən qorumaq üçün kifayət etməli, eyni zamanda kreditlərin qaytarılması üçün yeganə və əsas mənbə olmamalıdır. Təminatın dəyərləndirilməsi zamanı müəyyən edilən tənzimləyici minimum tələblər nəzərə alınır.
• Kreditlər üzrə limitlər və kreditlərin cəmləşməsi - Bankdaxili qaydalar kreditlərin bütün məlum cəmləşmələri üzrə (kreditlərin növləri, aidiyyəti olan şəxslər, iqtisadiyyatın sektorları, coğrafi zonalar və s.) limitlər, müntəzəm monitorinq və hesabat tərtib edilməsi ilə əlaqədar tələbləri müəyyən edir.

Kredit risklərinin qiymətləndirilməsi - Bank strategiyasına və siyasətinə müvafiq olaraq borcalan ilə bağlı kredit riskini qiymətləndirmək üçün maliyyə hesabatlarının təhlil metodu ilə yanaşı daxili kredit risk reytinq sistemindən istifadə edir. Kredit risk reytinqi sistemi borcalanları risk reytinqləri üzrə təsnifləşdirir və portfel üzrə ümumi risk profilini müəyyən etməyə imkan verir. Reytinq sistemi beynəlxalq standartlar əsasında yerli iqtisadi şərait nəzərə alınmaqla iqtisadi sektorlar səviyyəsində müəyyən edilir. Burada sektoral özəlliklər diqqətə alınaraq Müştərinin Defolt ehtimalı əmsalı (PD) hesablanır. Borcalanın risk reytinqi kredit tələbinin yaranma anında müəyyən edilir və ən azı ildə bir dəfə yenidən nəzərdən keçirilir. İqtisadi şəraitin, borcalanın öhdəlik üzrə davranışının dəyişməsi hallarında borcalanın risk reytinqinə yenidən baxılır. Borcalanın risk reytinqi müəyyən olunan zaman onun maliyyə və keyfiyyət (fəaliyyət göstərdiyi sahə, fəaliyyətinin davamlılığı, kredit tarixçəsi və s.) göstəriciləri nəzərə alınır.

Bank müştərilərə verilən kreditlər üzrə ehtiyatın müəyyən edilməsi üçün BMHS (IFRS) 9 Dəyərsizləşmə metodologiyasını tətbiq etməkdədir.

Stress testlərin aparılması. Bank kredit portfelinin iqtisadi, maliyyə və bazar riskləri ilə bağlı amillərinə, o cümlədən faiz dərəcəsinin dəyişməsi, valyuta məzənnəsi, likvidlik göstəricilərinə, iqtisadi sektorlar üzrə dövri/mövsümi göstəricilərə, qiymətlərin dəyişməsi proqnozuna həssaslıq səviyyəsinin ölçülməsi məqsədi ilə stress testlər keçirir.

PAŞA Bank xarici valyuta risklərindən qorunmaq üçün və risklərin mitiqasiyası üçün bir sıra xüsusi kreditləşmə qaydalarından və hedcləşmə alətlərindən istifadə edir. Bu qayda və alətlər aşağıdakılardır:

Xarici valyutada kreditləşmə qaydaları - Müştərilərin xarici valyutada gəlirlərinin olmasına əsasən müştərilərin xarici valyutada kredit götürmə qabiliyyəti müəyyənləşdirilir, habelə kreditin qiymətləndirilməsi mərhələsində müxtəlif məzənnələr üzrə devalvasiya stress testləri yerinə yetirilir və müştərinin stress testə davamlılığına müvafiq olaraq reyting və girov şərtləri çərçivəsində kreditləşmə aparılır.